MALATYA TANDIR EKMEĞİ
Tescil Ettiren YEŞİLYURT BELEDİYESİ
Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 01.03.2021 tarihinden itibaren korunmak üzere 25.10.2021 tarihinde tescil edilmiştir.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri: Malatya Tandır Ekmeği; ekmeklik buğday unu, yaş maya, su ve tuz kullanılarak hazırlanan ekmek hamurunun üzerine çörek otlu karışım sürüldükten sonra, kayısı ve dut ağacı odunlarıyla yakılan tandırda pişirilmesi suretiyle üretilir.
Malatya Tandır Ekmeği, 170 g hamur kullanılarak 1-3 mm kalınlığında ve 50 cm çapında üretilir. Kuru ortamda 6 aya kadar muhafaza edilebilir. Kuru olarak ya da üzeri bir miktar su ile ıslatılıp 10-15 dakika bir bez arasında bekletildikten sonra tüketilebilir.
Malatya’nın geleneksel tarihi evlerinde mutlaka tandır evi (tandır örtmesi) bölümleri ve bu bölümlerin içinde tandır ocakları bulunurdu. Bu sebeple coğrafi sınırın mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan Malatya Tandır Ekmeğinin geçmişi eskiye dayanır ve coğrafi sınır ile ün bağı bulunur.
Üretim Metodu:
Malatya Tandır Ekmeğinin üretiminde kullanılan bileşenlere ve üretim aşamalarına aşağıda yer verilmektedir.
Ekmek hamurunun bileşenleri:
25 kg ekmeklik buğday unu (Tercihen coğrafi sınırdan temin edilir.) 70 g yaş maya 300 g tuz 17 litre ılık su
Hamurun üzerine sürülen karışımın bileşenleri:
100 g çörek otu 100 g susam 200 g un 1 litre su
Un elenip üzerine sıcak su, tuz ve bir önceki günden ayrılan hamur mayası katılarak çok katı olmayan kıvamda bir hamur elde edilinceye kadar 2 saat yoğrulur. Yoğrulan hamur, hamur bezinin arasına konularak 5-6 saat bekletilerek mayalanması sağlanır. Mayalanmanın tamamlanması, özellikle kış aylarında asgari 7-8 saat kadar sürer.
Mayalanmış hamur; 170 g’lık hamur yumaklarına ayrılır, Ekmek tahtasında el ve merdane yardımı ile açılır. Her iki el ile birkaç defa çırpılarak 1-3 mm kalınlığında ve 50 cm çapında daire şekli verilir. Üzerine, un, su, çörek otu ve susamın karıştırılarak cıvık bir şekilde hazırlanan karışım sürülür.
Tandır, ekmek pişirilmeden 1-2 saat önce yakılır. Yakacak olarak coğrafi sınırda yetişen kayısı ve dut ağacı odunları kullanılır Ateşin alevi bitip kor haline gelene kadar herhangi bir işlem yapılmaz. Kor haline gelen ateşin dinlenmesi ve harının dinmesi için bir miktar su serpilir.
Üzerine karışım sürülen ekmekler, tandırın iç duvarlarına el ile yapıştırılır. Tandırda ekmeği pişiren usta, eline “ellik” denilen bir eldiven takar. Kızaran ekmekler, maşa ve elle tandırdan çıkartılarak üst üste konur. Gıda ile temasa uygun ambalajlarda satışa sunulur.
Malatya Tandır Ekmeğinin su aktivitesi düşük, yüzey alanı geniş olduğu için kuru ortamda 6 aya kadar
muhafaza edilebilir. Kuru olarak ya da üzeri bir miktar su ile ıslatılıp 10-15 dakika bir bez arasında bekletildikten
sonra tüketilebilir.
