Malatya Kayısı Çekirdeği
No: 573 – Menşe Adı
MALATYA KAYISI ÇEKİRDEĞ
Tescil Ettiren MALATYA TİCARET BORSASI
Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 05.07.2018 tarihinden itibaren korunmak üzere 15.10.2020 tarihinde tescil edilmiştir.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri: Malatya Kayısı Çekirdeği, coğrafi sınırda yetiştirilen Hacıhaliloğlu, Kabaaşı, Çataloğlu, Çöloğlu, Hasanbey ve Soğancı çeşidi kayısı (Prunus armeniaca L.) meyvelerinin çekirdekleridir. Malatya Kayısı Çekirdeğinin kabuk rengi açık veya koyu kahverengi olup kabuk hafifçe pürüzlüdür.
Kayısı çekirdeği, kabuk ve içten meydana gelir. Çekirdek, meyve ağırlığının %12-15’ini oluşturur. Bu çekirdeğin %30'unu çekirdek içi oluşturur. Çekirdeğin ağırlığı ortalama 1-4 gramdır. Kayısı üretiminin yan ürünü olan kayısı çekirdeği bölge ile ünlenmiş ve tercih edilen bir ürün haline gelmiştir.
Kayısı çeşidine bağlı olarak kayısı çekirdekleri acı veya tatlı tada sahip olabilir. Aşılı olmayan, “zerdali” olarak tanımlanan kayısıların çekirdekleri genellikle acıdır. Acılık hidrolizden sonra hidrosiyanik asit oluşturan amigdalin bileşiğinin varlığından kaynaklanır. Coğrafi sınırda yetiştirilen kayısıların neredeyse tamamının aşılı kayısılar olması nedeni ile Malatya Kayısı Çekirdeği amigdalin bileşiğini çok düşük düzeyde içerir ve tadı tatlıdır. Bu, Malatya Kayısı Çekirdeğinin en önemli özelliğidir.
Üretim Metodu:
- Coğrafi sınırda üretilen, hasat olgunluğuna gelen kayısılar elle ve makine ile hasat edildikten sonra kurutma ve kükürtleme işlemi için işletmeye getirilir.
- Gün kurusu kayısı üretimi için saratlarla güneşe serilir veya kükürtleme işlemi yapılarak kurutma amacıyla güneşe serilir.
- 3 veya 4 gün sonra çekirdek çıkarma işlemi yapılır. Kükürtlenmiş ve kükürtlenmemiş kayısılar ayrı ayrı işlenir.
- Çıkarılan çekirdekler yıkanır ve güneşe serilerek 5-6 gün kurumaya bırakılır. Kuruduktan sonra toplanarak depoya alınır. Piyasaya kabuklu olarak sunulacak Malatya Kayısı Çekirdekleri ambalajlanır ve kuru, serin ortamda depolanır.
- İç çekirdek üretimi için kabuklu çekirdekler havuzlarda 12-14 saat ıslatılır. - Çekirdekler, çekirdek kırma makinesi ile kırılır.
- Elde edilen çekirdek içi güneşte 48 saat veya kurutma fırınında yaklaşık %10 nem içeriğine ulaşana kadar kurutulur.
- Piyasaya iç çekirdek olarak sunulacak Malatya Kayısı Çekirdekleri ambalajlanır ve kuru, serin ortamda
depolanır.
